Quyền liên quan đến quyền tác giả mới

quyền liên quan đến quyến tác giả

Quyền liên quan là gì? Khái quát quyền liên quan theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ? Các đối tượng quyền liên quan được bảo hộ? Những hành vi nào xâm phạm các quyền liên quan?

Quyền liên quan là gì?

Quyền liên quan là quyền của tổ chức, cá nhân trong quá trình truyền tải tác phẩm đến công chúng thông qua các cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa…

Khái quát về quyền liên quan theo Luật sở hữu trí tuệ:

Bên cạnh việc xác định và bảo vệ các quyền tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với mọi tác phẩm, pháp luật nước ta còn quy định việc bảo vệ các quyền của những chủ thể khác có liên quan đến tác phẩm. Bởi một tác phẩm đến được với công chúng có thể chính tác giả chủ sở hữu quyền tác giả là người trực tiếp thực hiện công việc chuyển tài tác phẩm của mình đến với công chúng.

Tuy nhiên, để đến được tới đông đảo công chúng thì vai trò của người biểu diễn, các tổ chức sản xuất băng, đĩa ghi âm, ghi hình, các tổ chức thực hiện chương trình phát sóng là thực sự cần thiết. Các tổ chức, cá nhân này là phương thức chuyển tải tác phẩm đến công chúng, do đó quyền của họ được pháp luật bảo hộ.

Chủ thể của quyền liên quan gồm người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng. Nội dung của quyền liên quan là tổng hợp các quyền nhân thân và quyền tài sản mà pháp luật đã xác định mà chủ thể quyền liên quan được hưởng đối với kết quả lao động sáng tạo của họ. Trong đó:

Người biểu diễn là người sử dụng tác phẩm của người khác một cách sáng tạo trong sự thể hiện các tác phẩm văn học nghệ thuật, bao gồm diễn viên, ca sĩ, nhạc công, vũ công và những người khác trình bày tác phẩm văn học, nghệ thuật. Trong đó, nếu người biểu diễn tự mình đầu tư tài chính và cơ sở kỹ thuật để thực hiện cuộc biểu diễn thì họ là người biểu diễn đồng thời là chủ sở hữu quyền liên quan đối với cuộc biểu diễn đó. Nếu do người khác đầu tư tài chính, cơ sở vật chất kỹ thuật để thực hiện cuộc biểu diễn thì chủ sở hữu quyền liên quan là tổ chức, cá nhân đầu tư.

Tùy thuộc vào tư cách chủ thể của người biểu diễn đối với cuộc biểu diễn mà người biểu diễn được hưởng quyền nhân thân hay cả quyền nhân thân và quyền tài sản. Nếu được xác định là chủ sở hữu quyền liên quan thì người biểu diễn có cả quyền nhân thân và quyền tài sản đối với cuộc biểu diễn của mình. Nếu chỉ là người biểu diễn mà không đồng thời là chủ sở hữu quyền liên quan thì người biểu diễn chỉ có các quyền nhân thân. Trong đó:

Nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình là người định hình lần đầu âm thanh, hình ảnh của cuộc biểu diễn hoặc của các tác phẩm khác vì vậy học được hưởng các quyền đối với kết quả lao động do họ tạo ra. Các quyền mà họ được hưởng được Luật Sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 30.

Các đối tượng quyền liên quan được bảo hộ:

Các đối tượng quyền liên quan được bảo hộ được quy định tại Điều 17 Luật sở hữu trí tuệ, cụ thể như sau:

Cuộc biểu diễn được bảo hộ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Cuộc biểu diễn do công dân Việt Nam thực hiện tại Việt Nam hoặc nước ngoài;

b) Cuộc biểu diễn do người nước ngoài thực hiện tại Việt Nam;

c) Cuộc biểu diễn được định hình trên bản ghi âm, ghi hình được bảo hộ theo quy định tại Điều 30 của Luật sở hữu trí tuệ;

d) Cuộc biểu diễn chưa được định hình trên bản ghi âm, ghi hình mà đã phát sóng được bảo hộ theo quy định tại Điều 31 của Luật sở hữu trí tuệ;

đ) Cuộc biểu diễn được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Bản ghi âm, ghi hình được bảo hộ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Bản ghi âm, ghi hình của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình có quốc tịch Việt Nam;

b) Bản ghi âm, ghi hình của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

quyền liên quan đến quyền tác giả mới
quyền liên quan đến quyền tác giả mới

Chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá được bảo hộ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá của tổ chức phát sóng có quốc tịch Việt Nam;

b) Chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá của tổ chức phát sóng được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá chỉ được bảo hộ theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 17 Luật sở hữu trí tuệ với điều kiện không gây ph­ương hại đến quyền tác giả. 

Những hành vi nào xâm phạm các quyền liên quan:

Các hành vi xâm phạm quyền liên quan được quy định tại Điều 35 Luật Sở hữu trí tuệ như sau:

Điều 35. Hành vi xâm phạm các quyền liên quan

Chiếm đoạt quyền của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng.

Mạo danh người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng.

Công bố, sản xuất và phân phối cuộc biểu diễn đã được định hình, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng mà không được phép của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng.

Sửa chữa, cắt xén, xuyên tạc dưới bất kỳ hình thức nào đối với cuộc biểu diễn gây phương hại đến danh dự và uy tín của người biểu diễn.

Sao chép, trích ghép đối với cuộc biểu diễn đã được định hình, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng mà không được phép của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng.

Dỡ bỏ hoặc thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử mà không được phép của chủ sở hữu quyền liên quan.

Cố ý huỷ bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền liên quan thực hiện để bảo vệ quyền liên quan của mình.

Phát sóng, phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng cuộc biểu diễn, bản sao cuộc biểu diễn đã được định hình hoặc bản ghi âm, ghi hình khi biết hoặc có cơ sở để biết thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử đã bị dỡ bỏ hoặc đã bị thay đổi mà không được phép của chủ sở hữu quyền liên quan.

Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó giải mã trái phép một tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá.

Cố ý thu hoặc tiếp tục phân phối một tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá khi tín hiệu đã được giải mã mà không được phép của người phân phối hợp pháp.

Làm thế nào để sử dụng quyền liên quan đúng quy định?

Thưa luật sư, Tôi thấy tại các chương trình biểu diễn, sự kiện, hội nghị,….nhà báo phóng việc thường ghi âm, chụp ảnh, quay lại video, clip để viết bài đưa tin. Vậy thưa luật sư việc làm đó có ảnh hưởng gì tới quyền lợi của tổ chức phát sóng, nhà sản xuất trực tiếp chương trình đó không? Nếu họ quay lại những video, clip đó rồi tải lên facebook, youtube…thì có được không?

Xin cám ơn luật sư!

Luật sư tư vấn:

Xin chào bạn! cám ơn bạn đã gửi câu hỏi của mình tới Luật Trần và Liên Danh. Về câu hỏi của bạn, công ty Luật Trần và Liên Danh xin tư vấn và hướng dẫn bạn như sau:
Quyền liên quan đến quyền tác giả (gọi là quyền liên quan) là quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa.

Tại các chương trình, sự kiện, hội nghị thì chủ đầu tư có các quyền tài sản đối với cuộc biểu diễn đó. Do đó, chủ đầu tư có quyền tài sản bao gồm độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện các quyền đối với cuộc biểu diễn đó như sau: (khoản 3, điều 29 Luật sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi bổ sung 2009):

– Định hình cuộc biểu diễn trực tiếp của mình trên bản ghi âm, ghi hình;

– Sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp cuộc biểu diễn của mình đã được định hình trên bản ghi âm, ghi hình;

– Phát sóng hoặc truyền theo cách khác đến công chúng cuộc biểu diễn của mình chưa được định hình mà công chúng có thể tiếp cận được, trừ trường hợp cuộc biểu diễn đó nhằm mục đích phát sóng;

– Phân phối đến công chúng bản gốc và bản sao cuộc biểu diễn của mình thông qua hình thức bán, cho thuê hoặc phân phối bằng bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào mà công chúng có thể tiếp cận được.

Nếu tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng các quyền trên phải trả tiền thù lao cho người biểu diễn theo quy định của pháp luật hoặc theo thoả thuận trong trường hợp pháp luật không quy định.

Căn cứ theo điều 32 Luật sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2009 , các trường hợp sử dụng quyền liên quan không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao như sau:

– Các trường hợp sử dụng quyền liên quan không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao bao gồm:

a) Tự sao chép một bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học của cá nhân;

b) Tự sao chép một bản nhằm mục đích giảng dạy, trừ trường hợp cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng đã được công bố để giảng dạy;

c) Trích dẫn hợp lý nhằm mục đích cung cấp thông tin;

d) Tổ chức phát sóng tự làm bản sao tạm thời để phát sóng khi được hưởng quyền phát sóng.

– Tổ chức, cá nhân sử dụng quyền quy định trên không được làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng và không gây phương hại đến quyền của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng.

Như vậy việc làm của các nhà báo là nhằm mực đích cung cấp thông tin về bài viết của mình thì nó hoàn toàn đúng pháp luật

Tuy nhiên, nếu họ tải chúng lên các phương tiện truyền thông thì việc làm đó đã ảnh hưởng tới việc quyền lợi của người biểu diễn, nhà đầu tư do đó không được phép.

Căn cứ theo điều 23 Nghị định 131/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 16 tháng 10 năm 2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan thì hành vi xâm phạm quyền định hình cuộc biểu diễn trực tiếp của người biểu diễn như sau:

– Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi định hình cuộc biểu diễn trực tiếp trên bản ghi âm, ghi hình mà không được phép của chủ sở hữu quyền của người biểu diễn.

– Biện pháp khắc phục hậu quả: buộc dỡ bỏ bản sao cuộc biểu diễn vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi quy định trên.

Mẫu Hợp đồng chuyển nhượng, sử dụng quyền liên quan

Để góp phần thi hành có hiệu quả Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn, Cục Bản quyền tác giả xin giới thiệu các mẫu hợp đồng chuyển nhượng, sử dụng quyền tác giả, quyền liên quan để các tổ chức, cá nhân tham khảo khi thực hiện các giao dịch và ký kết hợp đồng.

– Các mẫu Hợp đồng chuyển nhượng, sử dụng quyền liên quan:

+ Mẫu Hợp đồng chuyển nhượng quyền liên quan

+ Mẫu Hợp đồng sử dụng quyền tác giả trong lĩnh vực xuất bản

+ Mẫu Hợp đồng sử dụng quyền tác giả trong lĩnh vực biểu diễn

+ Mẫu Hợp đồng sử dụng quyền tác giả trong lĩnh vực sản xuất bản ghi âm, ghi hình, phim và chương trình phát sóng

+ Mẫu Hợp đồng sử dụng quyền liên quan đối với chương trình biểu diễn

+ Mẫu Hợp đồng sử dụng quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình

+ Mẫu Hợp đồng sử dụng quyền liên quan đối với chương trình phát sóng

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của công ty Luật Trần và Liên Danh về quyền liên quan đến quyến tác giả. Nếu bạn đọc còn vướng mắc về nội dung tư vấn trên của chúng tôi, xin vui lòng liên hệ qua địa chỉ Hotline để được tư vấn nhanh chóng và hiệu quả nhất.

Đề xuất cho bạn

Thông tin tác giả

Hotline: 034 663 1139
Tư Vấn Online
Gọi: 034 663 1139