Giải Quyết Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ: Phương Thức, Thủ Tục & Cách Bảo Vệ Quyền Lợi Hợp Pháp

Giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ tại Việt Nam hiện có 5 phương thức chính gồm thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại, khởi kiện tại Tòa án nhân dân và xử lý vi phạm hành chính. Mỗi phương thức được điều chỉnh bởi các căn cứ pháp lý riêng biệt, bao gồm Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2022), Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Trọng tài thương mại và Nghị định 99/2013/NĐ-CP. Việc lựa chọn đúng phương thức không chỉ quyết định tốc độ giải quyết mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, tính bảo mật và khả năng bảo toàn quan hệ kinh doanh giữa các bên.

Về thủ tục thực hiện, quy trình giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ bao gồm 5 bước cốt lõi: thu thập chứng cứ, xác định cơ quan có thẩm quyền, nộp đơn hoặc yêu cầu chính thức, trải qua quá trình xem xét và giải quyết, cuối cùng là thi hành kết quả. Đặc biệt, mỗi phương thức (hành chính hay tư pháp) lại có hồ sơ, thời hạn và trình tự tố tụng khác nhau mà bên yêu cầu cần nắm rõ trước khi tiến hành.

Bên cạnh việc nắm thủ tục, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ cần chủ động áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp ngay từ thời điểm phát hiện tranh chấp, bao gồm yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời và xử lý các vi phạm phát sinh trên môi trường số. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện từng khía cạnh để giúp bạn chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ của mình một cách hiệu quả và đúng pháp luật.

Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Là Gì?

Tranh chấp sở hữu trí tuệ là loại tranh chấp phát sinh giữa các chủ thể liên quan đến việc xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quyền đối với các đối tượng sở hữu trí tuệ như nhãn hiệu, bản quyền tác giả, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và bí mật kinh doanh, được điều chỉnh bởi Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009, 2019 và 2022.

Cụ thể hơn, tranh chấp sở hữu trí tuệ không chỉ giới hạn ở hành vi xâm phạm đơn thuần. Đây là một khái niệm rộng hơn, bao gồm cả các mâu thuẫn về quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền chuyển nhượng và nghĩa vụ thực hiện hợp đồng liên quan đến tài sản trí tuệ. Để hiểu đầy đủ hơn, cần phân biệt rõ tranh chấp sở hữu trí tuệ với hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ thông thường. Vi phạm là hành vi đơn phương xâm phạm quyền của chủ thể, trong khi tranh chấp thường phát sinh khi hai hoặc nhiều bên đều có yêu cầu hoặc khiếu nại về cùng một đối tượng quyền, ví dụ như hai doanh nghiệp cùng đăng ký nhãn hiệu tương tự, hoặc tranh chấp về phạm vi li-xăng trong hợp đồng.

Theo quy định tại Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2022), đối tượng quyền sở hữu trí tuệ được chia thành ba nhóm lớn: quyền tác giả và quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp, và quyền đối với giống cây trồng. Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Việt Nam, các nhóm đối tượng phát sinh tranh chấp phổ biến nhất bao gồm nhãn hiệu hàng hóa, tác phẩm có bản quyền, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp.

Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Có Thể Xảy Ra Trong Những Trường Hợp Nào?

Có ít nhất 4 nhóm tình huống phổ biến khiến tranh chấp sở hữu trí tuệ phát sinh tại Việt Nam, bao gồm tranh chấp quyền tác giả, tranh chấp nhãn hiệu, tranh chấp quyền sử dụng sáng chế và tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng hoặc li-xăng tài sản trí tuệ.

Dưới đây là phân tích chi tiết từng nhóm tình huống để giúp bạn nhận diện đúng bản chất tranh chấp đang đối mặt:

Tranh chấp quyền tác giả: Xảy ra khi một tác phẩm (bài viết, phần mềm, âm nhạc, hình ảnh) bị sử dụng mà không xin phép hoặc không trả thù lao cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả. Tại Việt Nam, vụ tranh chấp quyền tác giả liên quan đến phần mềm quản lý giữa các công ty công nghệ là ví dụ điển hình thuộc nhóm này.

Tranh chấp nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn: Phát sinh khi hai doanh nghiệp sử dụng nhãn hiệu giống hoặc gần giống nhau trên cùng nhóm hàng hóa, dịch vụ, dẫn đến nguy cơ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Đây là loại tranh chấp phổ biến nhất được giải quyết tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam và Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Tranh chấp quyền sử dụng sáng chế: Liên quan đến phạm vi bảo hộ của bằng sáng chế, quyền khai thác sáng chế và nghĩa vụ của bên nhận li-xăng. Loại tranh chấp này thường phức tạp về mặt kỹ thuật và đòi hỏi giám định chuyên ngành.

Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng hoặc li-xăng SHTT: Xảy ra khi một bên vi phạm điều khoản hợp đồng, ví dụ sử dụng vượt phạm vi được phép, không thanh toán phí li-xăng hoặc chuyển nhượng lại quyền mà không có sự chấp thuận của bên chuyển nhượng.

Theo thống kê của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, số lượng đơn khiếu nại và tranh chấp nhãn hiệu tăng trung bình 15 đến 20% mỗi năm trong giai đoạn 2019 đến 2023, phản ánh xu hướng doanh nghiệp ngày càng chú trọng bảo vệ tài sản trí tuệ.

Có Những Phương Thức Nào Để Giải Quyết Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ?

Có 5 phương thức giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ theo pháp luật Việt Nam, bao gồm thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại, khởi kiện tại Tòa án nhân dân và xử lý vi phạm hành chính, mỗi phương thức có căn cứ pháp lý và đặc điểm áp dụng riêng biệt.

Cụ thể, căn cứ pháp lý của từng phương thức được xác lập như sau:

• Thương lượng: Không bị ràng buộc bởi luật tố tụng cụ thể, dựa trên nguyên tắc tự nguyện và thiện chí của các bên theo Bộ luật Dân sự 2015.
• Hòa giải: Có thể thực hiện theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020 hoặc thông qua trung tâm hòa giải thương mại theo Nghị định 22/2017/NĐ-CP.
• Trọng tài thương mại: Điều chỉnh bởi Luật Trọng tài thương mại 2010, áp dụng khi có thỏa thuận trọng tài hợp lệ giữa các bên.
• Tòa án nhân dân: Căn cứ Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền sơ thẩm đối với tranh chấp SHTT.
• Xử lý hành chính: Theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 46/2024/NĐ-CP) và Nghị định 131/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả.

Tiếp theo, bài viết phân tích sâu hơn về tiêu chí lựa chọn phương thức và điều kiện áp dụng trọng tài để giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp nhất.

Phương Thức Nào Phù Hợp Để Giải Quyết Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ: Thương Lượng, Hòa Giải Hay Tòa Án?

Thương lượng và hòa giải phù hợp khi các bên muốn bảo toàn quan hệ kinh doanh và giải quyết nhanh với chi phí thấp, trong khi Tòa án là lựa chọn tối ưu khi cần phán quyết có giá trị thi hành bắt buộc và mức bồi thường thiệt hại chính thức.

Bảng dưới đây so sánh 5 phương thức theo các tiêu chí thực tế, giúp bạn lựa chọn phương thức phù hợp với tính chất và mức độ nghiêm trọng của tranh chấp:

Bảng này trình bày sự khác biệt về 6 tiêu chí cốt lõi giữa các phương thức giải quyết tranh chấp SHTT, giúp người dùng đối chiếu nhanh trước khi quyết định.

Dựa trên bảng so sánh trên, gợi ý lựa chọn phương thức theo tính chất tranh chấp như sau:

• Tranh chấp lần đầu, giá trị nhỏ, các bên có quan hệ hợp tác lâu dài: Ưu tiên thương lượng trực tiếp hoặc hòa giải.
• Tranh chấp có hợp đồng SHTT rõ ràng, muốn giữ bí mật thương mại: Lựa chọn trọng tài thương mại nếu hợp đồng có điều khoản trọng tài.
• Vi phạm nghiêm trọng, cần xử lý nhanh hàng hóa giả mạo trên thị trường: Yêu cầu xử lý hành chính qua Quản lý thị trường hoặc Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Tranh chấp phức tạp, yêu cầu bồi thường thiệt hại lớn: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Giải Quyết Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Bằng Trọng Tài Có Được Không?

Có, giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ bằng trọng tài thương mại hoàn toàn được phép tại Việt Nam, với điều kiện tiên quyết là các bên phải có thỏa thuận trọng tài hợp lệ trước hoặc sau khi tranh chấp phát sinh, theo quy định tại Luật Trọng tài thương mại 2010.

Bên cạnh điều kiện pháp lý, trọng tài mang lại ba ưu điểm nổi bật so với tố tụng tòa án trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ:

Bảo mật tuyệt đối: Phiên trọng tài không công khai, giúp các bên bảo vệ bí mật kinh doanh, thông tin kỹ thuật và chiến lược thương mại trong quá trình giải quyết tranh chấp, đặc biệt quan trọng với tranh chấp liên quan đến bí mật kinh doanh hoặc sáng chế chưa được cấp bằng.

Phán quyết chung thẩm và có giá trị thi hành: Phán quyết trọng tài không bị kháng cáo theo thủ tục phúc thẩm thông thường. Tòa án chỉ có thể hủy phán quyết trọng tài trong một số trường hợp rất hạn chế quy định tại Điều 68 Luật Trọng tài thương mại 2010. Phán quyết trọng tài được thi hành theo cơ chế thi hành án dân sự.

Chuyên môn kỹ thuật cao: Hội đồng trọng tài có thể bao gồm các chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, giúp giải quyết chính xác các vấn đề kỹ thuật phức tạp mà thẩm phán tòa án thường thiếu kinh nghiệm chuyên ngành.

Lưu ý quan trọng về thỏa thuận trọng tài trong hợp đồng SHTT: Điều khoản trọng tài cần xác định rõ tên trung tâm trọng tài (ví dụ: Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam VIAC), luật áp dụng, ngôn ngữ trọng tài và địa điểm tiến hành trọng tài. Nếu điều khoản trọng tài không rõ ràng hoặc mâu thuẫn, thỏa thuận có thể bị vô hiệu, buộc các bên quay lại tố tụng tòa án.

Thủ Tục Giải Quyết Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Được Thực Hiện Như Thế Nào?

Thủ tục giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ về cơ bản gồm 5 bước: thu thập và bảo toàn chứng cứ, xác định cơ quan hoặc phương thức có thẩm quyền, nộp đơn hoặc yêu cầu chính thức, trải qua quá trình xem xét và giải quyết, cuối cùng là thi hành kết quả hoặc phán quyết.

Nhấn mạnh đặc biệt về tầm quan trọng của chứng cứ: Trong tranh chấp sở hữu trí tuệ, nghĩa vụ chứng minh quyền thuộc về bên khởi kiện hoặc bên yêu cầu. Chứng cứ hợp lệ bao gồm giấy chứng nhận đăng ký quyền SHTT, hợp đồng chuyển nhượng hoặc li-xăng, tài liệu chứng minh nguồn gốc sáng tạo (đối với quyền tác giả), hóa đơn thương mại, ảnh chụp, video và biên bản giám định của tổ chức giám định được ủy quyền. Chứng cứ yếu hoặc thiếu đồng bộ là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thất bại trong các vụ tranh chấp SHTT tại Việt Nam.

Tiếp theo, bài viết đi sâu vào thủ tục cụ thể của hai con đường pháp lý được sử dụng phổ biến nhất: xử lý hành chính và khởi kiện dân sự tại Tòa án.

Thủ Tục Yêu Cầu Xử Lý Vi Phạm Sở Hữu Trí Tuệ Bằng Biện Pháp Hành Chính Gồm Những Bước Nào?

Thủ tục xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính gồm 4 bước chính: chuẩn bị hồ sơ yêu cầu, nộp đến cơ quan có thẩm quyền, cơ quan tiến hành xác minh và thanh tra, cuối cùng ra quyết định xử phạt hoặc áp dụng biện pháp khắc phục.

Cụ thể về cơ quan tiếp nhận, tùy theo tính chất vi phạm, chủ thể quyền có thể nộp yêu cầu đến:

• Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ: Xử lý vi phạm quyền sở hữu công nghiệp (nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp).
• Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Xử lý vi phạm quyền tác giả và quyền liên quan.
• Cục Quản lý thị trường: Xử lý hàng hóa giả mạo nhãn hiệu lưu thông trên thị trường.
• Cục Hải quan: Kiểm soát hàng hóa vi phạm SHTT tại cửa khẩu xuất nhập khẩu.
• Công an kinh tế: Xử lý vi phạm có dấu hiệu hình sự hoặc quy mô lớn.
• Ủy ban nhân dân các cấp: Có thẩm quyền xử phạt hành chính vi phạm SHTT trong phạm vi địa phương.

Hồ sơ yêu cầu xử lý hành chính tiêu chuẩn bao gồm:

1. Đơn yêu cầu xử lý vi phạm (theo mẫu quy định tại Nghị định 99/2013/NĐ-CP, sửa đổi 2024).
2. Giấy tờ chứng minh quyền: Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, bằng sáng chế, giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả hoặc tài liệu chứng minh quyền tác giả phát sinh.
3. Tài liệu chứng minh hành vi vi phạm: Mẫu hàng vi phạm, ảnh chụp, video, hóa đơn mua hàng vi phạm, kết quả giám định của tổ chức giám định SHTT được ủy quyền.
4. Giấy ủy quyền (nếu nộp thông qua đại diện pháp lý).

Về thời hạn giải quyết, theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi 2020), thời hạn ra quyết định xử phạt là 07 ngày làm việc đối với vụ việc đơn giản và 30 ngày đối với vụ việc phức tạp (có thể gia hạn thêm 30 ngày trong trường hợp đặc biệt). Chế tài hành chính có thể bao gồm phạt tiền (lên đến 500 triệu đồng đối với tổ chức theo Nghị định 46/2024/NĐ-CP), buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm và thu hồi giấy phép kinh doanh.

Thủ Tục Khởi Kiện Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Ra Tòa Án Nhân Dân Bao Gồm Các Bước Nào?

Thủ tục khởi kiện tranh chấp sở hữu trí tuệ tại Tòa án nhân dân gồm 5 giai đoạn chính: chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, nộp đơn và thụ lý, hòa giải tại Tòa, xét xử sơ thẩm, và phúc thẩm hoặc thi hành án tùy kết quả.

Điều kiện khởi kiện và thẩmquyền: Theo Điều 29 và Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ. Tòa án nhân dân cấp cao có thẩm quyền phúc thẩm. Trong trường hợp tranh chấp có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú hoặc có trụ sở.

Hồ sơ khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu sau:

1. Đơn khởi kiện (theo mẫu quy định, ghi rõ yêu cầu bồi thường thiệt hại cụ thể).
2. Tài liệu chứng minh quyền sở hữu trí tuệ hợp pháp: Văn bằng bảo hộ, giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, hợp đồng chuyển nhượng quyền, hoặc tài liệu chứng minh quyền tác giả phát sinh.
3. Chứng cứ vi phạm: Biên bản giám định SHTT của tổ chức giám định được công nhận, mẫu hàng hóa vi phạm, ảnh chụp, video, hóa đơn và tài liệu thương mại liên quan.
4. Tài liệu chứng minh thiệt hại thực tế (doanh thu sụt giảm, chi phí khắc phục, tổn thất uy tín thương mại) để làm căn cứ yêu cầu bồi thường.
5. Giấy tờ nhân thân hoặc pháp nhân của nguyên đơn.
6. Giấy ủy quyền cho luật sư hoặc người đại diện pháp lý (nếu có).

Các giai đoạn tố tụng diễn ra theo trình tự sau:

• Giai đoạn 1: Thụ lý vụ án. Tòa án xem xét đơn khởi kiện trong vòng 08 ngày làm việc. Nếu đủ điều kiện, Tòa ra thông báo nộp tạm ứng án phí. Sau khi nguyên đơn nộp án phí, Tòa ra quyết định thụ lý chính thức.
• Giai đoạn 2: Chuẩn bị xét xử và hòa giải tại Tòa. Thời hạn chuẩn bị xét xử là 04 tháng (có thể gia hạn thêm 02 tháng đối với vụ án phức tạp). Trong giai đoạn này, Tòa án tiến hành hòa giải bắt buộc (trừ các vụ án theo quy định không được hòa giải). Nếu hòa giải thành, Tòa ra quyết định công nhận sự thỏa thuận có giá trị thi hành ngay.
• Giai đoạn 3: Xét xử sơ thẩm. Phiên tòa sơ thẩm được mở trong vòng 01 tháng kể từ khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử. Hội đồng xét xử xem xét toàn bộ chứng cứ, lời khai và lập luận của các bên, sau đó tuyên án.
• Giai đoạn 4: Phúc thẩm (nếu có). Bản án sơ thẩm có thể bị kháng cáo trong vòng 15 ngày (đối với đương sự) hoặc kháng nghị trong vòng 15 ngày (đối với Viện kiểm sát). Tòa phúc thẩm xét xử trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày thụ lý.
• Giai đoạn 5: Thi hành án. Bản án có hiệu lực pháp luật được thi hành theo cơ chế thi hành án dân sự, do Cục Thi hành án dân sự hoặc Chi cục Thi hành án dân sự thực hiện.

Theo thống kê của Tòa án nhân dân tối cao, thời gian trung bình để giải quyết xong một vụ tranh chấp sở hữu trí tuệ qua hai cấp xét xử tại Việt Nam dao động từ 12 đến 24 tháng, tùy vào mức độ phức tạp và khối lượng chứng cứ cần thẩm định.

Cần Làm Gì Để Bảo Vệ Quyền Lợi Hợp Pháp Khi Xảy Ra Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ?

Khi xảy ra tranh chấp sở hữu trí tuệ, chủ thể quyền cần chủ động thực hiện ngay 4 nhóm hành động bảo vệ quyền lợi: bảo toàn và thu thập chứng cứ, yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu đủ điều kiện, lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp và chủ động ứng phó với các vi phạm phát sinh trên môi trường số.

Điểm khác biệt quan trọng cần nhấn mạnh: nhiều chủ thể quyền nhầm lẫn giữa thế bị động (chờ cơ quan nhà nước phát hiện vi phạm) với thế chủ động (tự mình thu thập chứng cứ, yêu cầu xử lý và áp dụng biện pháp ngăn chặn tức thời). Trong thực tiễn, sự chủ động của chủ thể quyền ngay từ những giờ đầu phát hiện vi phạm thường quyết định phần lớn kết quả cuối cùng của tranh chấp.

Có Thể Yêu Cầu Áp Dụng Biện Pháp Khẩn Cấp Tạm Thời Trong Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Không?

Có, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoàn toàn có thể yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Điều 206 và Điều 207 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2022), nhằm ngăn chặn thiệt hại không thể khắc phục trước khi vụ án được xét xử chính thức.

Các biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể yêu cầu bao gồm: thu giữ và niêm phong hàng hóa bị nghi ngờ vi phạm; tạm dừng thông quan hàng hóa tại cửa khẩu; phong tỏa tài khoản ngân hàng của bên vi phạm; buộc chấm dứt hành vi có nguy cơ gây thiệt hại. Điều kiện để yêu cầu được chấp thuận gồm: chứng minh có quyền SHTT hợp pháp, có bằng chứng rõ ràng về hành vi vi phạm đang diễn ra, và chứng minh nguy cơ thiệt hại nghiêm trọng không thể bồi thường bằng tiền nếu không ngăn chặn kịp thời. Người yêu cầu cũng phải nộp khoản bảo đảm tài chính (tiền hoặc tài sản) để bảo vệ quyền lợi của bị đơn trong trường hợp yêu cầu không có căn cứ. Lưu ý về rủi ro pháp lý: nếu yêu cầu biện pháp khẩn cấp được áp dụng nhưng sau đó Tòa kết luận không có vi phạm, người yêu cầu phải bồi thường toàn bộ thiệt hại gây ra cho bên kia từ khoản bảo đảm đã nộp.

Tranh Chấp Sở Hữu Trí Tuệ Trên Môi Trường Số Và Thương Mại Điện Tử Được Giải Quyết Như Thế Nào?

Tranh chấp sở hữu trí tuệ trên môi trường số được giải quyết thông qua cơ chế gỡ bỏ nội dung vi phạm (takedown notice), phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) và các sàn thương mại điện tử, song song với các biện pháp pháp lý truyền thống.

Ba dạng tranh chấp đặc thù trong môi trường số phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay bao gồm: vi phạm bản quyền nội dung số (phim, nhạc, phần mềm, bài viết bị sao chép trái phép trên nền tảng trực tuyến); tranh chấp tên miền gắn với nhãn hiệu (domain name dispute, khi bên thứ ba đăng ký tên miền trùng hoặc tương tự nhãn hiệu đã bảo hộ nhằmục đích trục lợi); và giả mạo thương hiệu trên sàn thương mại điện tử (bán hàng giả, hàng nhái thông qua tài khoản gian hàng trực tuyến). Đối với tranh chấp tên miền, VNNIC áp dụng Chính sách giải quyết tranh chấp tên miền quốc gia “.vn” theo Thông tư 06/2019/TT-BTTTT. Về cam kết quốc tế, Hiệp định EVFTA và CPTPP đều yêu cầu Việt Nam tăng cường cơ chế thực thi quyền SHTT trên môi trường số, bao gồm trách nhiệm của các nền tảng trung gian trong việc phối hợp gỡ bỏ nội dung vi phạm và cung cấp thông tin người dùng cho cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu hợp pháp.